Evde ara ara gelen, nereden çıktığı belli olmayan o ağır koku... Kanalizasyon kokusu can sıkıcıdır ama çoğu zaman basit bir sebepten kaynaklanır ve birkaç dakikalık bir kontrolle bulunabilir. Bu yazıda kokunun en sık yedi kaynağını, evde kendiniz yapabileceğiniz kontrolleri ve ne zaman profesyonel yardım gerektiğini sırayla anlatıyoruz.
Önce güvenlik: koku ne zaman ciddidir?
Kanalizasyon havasında hidrojen sülfür gibi gazlar bulunur. Hidrojen sülfür çürük yumurta kokulu, zehirleyici bir gazdır ve yüksek yoğunlukta koku alma duyusunu köreltebilir. Yani "koku geçti" her zaman "tehlike geçti" demek değildir.
- Koku çok yoğunsa, baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi ya da gözlerde yanma varsa pencereleri açın ve ortamı terk edin.
- Logar, rögar ya da foseptik kuyusuna inmeyin, başınızı içeri sokmayın. Bu gazlar kapalı alanda birikir ve hayati tehlike yaratır.
- Kokuyu bastırmak için temizlik ürünlerini karıştırmayın. Çamaşır suyu ile tuz ruhu ya da amonyaklı ürünler zehirli gaz oluşturur.
Bunlar dışında kalan, hafif ve gelip giden kokular için aşağıdaki listeyi kullanabilirsiniz.
Evde kanalizasyon kokusunun 7 olası kaynağı
Listeyi en sık ve en kolay çözülenden başlayarak sıraladık.
1. Kuruyan sifon ya da yer süzgeci
Her giderin altında, içinde bir miktar su tutan kıvrımlı bir parça (sifon) vardır. Bu su, kanalizasyon havasının eve girmesini engelleyen bir tıpa gibi çalışır. Az kullanılan misafir banyosunda, yazın kapalı kalan evlerde ya da hiç su dökülmeyen yer süzgeçlerinde bu su buharlaşır ve koku doğrudan içeri gelir.
Kontrol: Kokunun geldiği odadaki her gidere, özellikle yer süzgecine bir sürahi su dökün. Koku birkaç saat içinde kaybolursa sebep buydu.
2. Lavabo ya da duş giderinde biriken saç ve sabun
Sifonun içinde biriken saç, sabun ve kir zamanla çürür ve kendi kokusunu üretir. Su yavaş iniyorsa ya da giderden gurultu geliyorsa bu ihtimal güçlenir.
Kontrol: Lavabo sifonu genellikle elle sökülebilir. Altına bir kova koyup sökün, temizleyin ve contaları yerine oturtarak geri takın. Su yine yavaş iniyorsa tıkanıklık duvarın içindedir; bu durumda lavabo açma gerekir.
3. Mutfak giderinde yağ birikimi
Mutfak giderinden gelen koku çoğu zaman boru çeperine yapışmış yağ ve yemek artıklarından kaynaklanır. Yağ hem kokar hem de zamanla gideri tıkar.
Kontrol: Bulaşık makinesi çalışırken ya da sonrasında koku artıyorsa ve lavabo yavaş boşalıyorsa kaynak büyük olasılıkla mutfak hattıdır. Yağ birikimi spiral ve basınçlı suyla temizlenir; bu işi mutfak gideri açma sayfamızda anlattık.
4. Klozet contası ya da bağlantısı
Klozetin zemine ya da duvara bağlandığı yerdeki conta zamanla bozulabilir. Bu durumda koku klozetin dibinden gelir; bazen zeminde hafif bir ıslaklık da görülür.
Kontrol: Klozetin dibine yakın eğilip koklayın, çevresindeki derzlerde renk değişimi ya da nem olup olmadığına bakın. Sorun buradaysa contanın değişmesi gerekir; bu bir tesisat işidir.
5. Gevşek ya da sifonsuz makine gideri
Çamaşır ve bulaşık makinesinin tahliye hortumu bazen gidere sifonsuz ya da gevşek bağlanır. Hortumla gider ağzı arasındaki boşluk, kanalizasyon havasının kolayca girebileceği bir kapı olur.
Kontrol: Makine arkasındaki hortumun gidere oturduğu yere bakın. Bağlantının sıkı olduğundan ve hattın sifonlu olduğundan emin olun.
6. Havalandırma borusu sorunu
Binalarda gider hatları çatıya kadar uzanan bir havalandırma borusuyla havalanır. Bu boru tıkanırsa, su indiğinde sifonlardaki suyu emer; sifon boşalır ve koku içeri girer. Su indiğinde giderlerden gurultu sesi gelmesi bunun belirtisi olabilir.
Kontrol: Bunu evin içinden kontrol etmek zordur. Apartmanda birden çok dairede aynı belirti varsa yönetime bildirin.
7. Bina logarı ya da ana hat
Koku bina girişinde, bahçede ya da zemin katta yoğunlaşıyorsa ve üst katlarda da hissediliyorsa kaynak çoğunlukla bina logarıdır. Logarda zamanla yağ, çamur ve katı atık birikir; bu birikim hem koku yapar hem de taşmanın habercisidir. Daha ileri bir aşamada logar taşmaya başlar; bu durumda logar taşması yazımızdaki adımları izleyin.
Kontrol: Logar kapağını açmayın. Kokunun bahçe ya da giriş tarafında arttığını fark ettiyseniz yönetime haber verin. Logarın vidanjörle boşaltılıp yıkanması gerekir; bunu logar temizleme hizmetimizle yapıyoruz.
Kokunun zamanı da ipucu verir
Kokunun ne zaman ortaya çıktığına dikkat etmek, kaynağı daraltmanın en kolay yoludur. Birkaç gün boyunca kısa notlar alın:
- Uzun süre kapalı kalan eve dönünce: Neredeyse her zaman kuruyan sifon ya da yer süzgecidir. Giderlere su akıtınca geçer.
- Sıcak günlerde artıyorsa: Sifonlardaki su daha hızlı buharlaşır, logar ve kuyulardaki birikim daha çok koku yapar. Önce süzgeçlere su dökün; geçmezse bina logarını düşünün.
- Yağmurlu havada başlıyorsa: Hat ya da şebeke dolmuş, hava geri itiliyor olabilir. Bahçedeki logarın ve sokaktaki rögarın durumunu uzaktan gözlemleyin.
- Bulaşık ya da çamaşır makinesi çalışırken: Makine tahliye bağlantısı ya da mutfak hattı öne çıkar.
- Başka bir giderden su indiğinde, gurultuyla birlikte: Havalandırma borusu ya da hattın daralması ihtimali artar.
- Sürekli ve hep aynı noktada: Klozet contası, duvar içindeki çatlak bir boru ya da zemin altındaki bir ek yeri.
Notlarınızı çağıracağınız ekiple paylaşırsanız, teşhis daha kısa sürer ve gereksiz işlem yapılmaz.
Kaynağı bulamadıysanız
Yukarıdaki kontrollerin hepsini yaptınız ve koku hâlâ sürüyor mu? Bu durumda sorun büyük olasılıkla duvar ya da zemin altındaki hattadır: çatlak bir boru, kaymış bir ek yeri ya da hatta biriken tortu. Bunları dışarıdan görmek mümkün değildir.
Apartmanda oturuyorsanız aynı kokunun komşularınızda da olup olmadığını sorun. Koku birden çok dairede varsa sorun büyük olasılıkla ortak hatta, havalandırma borusunda ya da bina logarındadır ve yönetimin ilgilenmesi gerekir. Yalnız sizin dairenizdeyse kaynak, dairenizin kendi gider hattına yakındır.
Böyle durumlarda tahminle duvar kırmak yerine önce hattın içine bakmak gerekir. Kameralı kanal görüntüleme ile borunun içi görüntülenir, sorunun yeri ve türü görülür; kırma gerekiyorsa yalnız o nokta açılır.
Kokuyu önlemek için basit alışkanlıklar
- Az kullanılan banyolardaki giderlere ve yer süzgeçlerine haftada bir su dökün.
- Uzun süre kapalı kalacak evlerde (yazlık, kiralık daire) dönüşte ilk iş bütün giderlere su akıtın.
- Mutfak yağını gidere dökmeyin; soğutup bir kapta biriktirin ya da kağıt havluyla silin.
- Lavabo ve duş giderlerinde saç tutucu süzgeç kullanın.
- Apartmanlarda bina logarını koku ve taşma başlamadan düzenli olarak temizletin.